TÚRKIYALYQ ǴALYM ORHON SÓILEMEZ TARIHSHY-STÝDENTTERMEN KEZDESTI

Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik memlekettik ýnıversıteti «Rýhanı jańǵyrý» Aqtóbe oblystyq Jobalyq keńsesimen birgelikte tarıh fakýltetinde akademıyalyq utqyrlyq baǵdarlamasy boıynsha fılologıya mamandyqtary stýdentterine túrkologıya máseleleri boıynsha dáris oqyp júrgen Túrkıya memleketi Kastamoný ýnıversıtetiniń professory Orhon beı Sóılemezben stýdentterdi kezdestirý uıymdastyrdy. Túrkıyalyq ǵalymnyń kóp jyldary Qazaqstanda ǵylymı zertteý jumystaryn júrgizip, qazaq halqynyń ulttyq biregeıligi taqyrybynda dıssertacıya qorǵaǵan bolatyn. Túbi bir túrki áleminiń ótkeni men búgini, ult zıyalylarynyń HH ǵasyrdaǵy ult birligi týraly oılary men qazirgi ulttyq sana men ulttyq salt-dástúrler, búgingi qoǵam máseleleri týraly qyzyqty oı-pikirler ortaǵa salyndy. Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń…

Read More

TÚRKIYALYQ ǴALYMNYŃ QAZAQSHA DÁRISTERI ÓTÝDE

Túrkıyanyń Kastamoný ýnıversıtetiniń professory, doktor Orhane Sóılemez qazannyń 15-nen bastap Jubanov ýnıversıtetiniń fılologıya fakýltetiniń stýdentteri men magıstranttaryna qazaq tilinde dáris júrgizýde. Túrik ǵalymynyń Qazaqstanǵa sapary ýnıversıtetter arasyndaǵy eki jaqty kelisimge oraı akademıyalyq utyrlyq baǵdarlamasy boıynsha júzege asyrylyp otyr. Doktor Orhan Sóılemez myrza Jubanov ýnıversıtetinde erteń josparlanǵan qazaqtyń suńqar aqyny Ótejan Nurǵalıevtiń 80-jyldyq mereı-toı sharalaryna qatysyp, «Ótejan Nurǵalıev shyǵarmashylyǵy: ádebı bolmys jáne dáýir shyndyǵy» atty halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferencıyanyń plenarlyq májilisinde erekshe bolmysty aqyn tvorchestvomen qalaı tanysqany, onyń túrikshege aýdarylǵan shyǵarmalaryn oqyǵandaǵy súısinisi jaıly bayandama jasaıdy. Gúlnara Daýylbaıqyzy

Read More

LATIN ÁLİPBIİ TÚRKİ ÁLEMİN JAQINDATADI

Qazirgi ýaqıtta álem halıqtarı qoldanısında 65 álipbı bar. Abazın álipbıinde 82, al Papýa-Jańa Gvıneyanıń rotokas tilinde bar-joǵı 11 árip bar. «Eń kári árip» bizdiń zamanımızǵa deyingi 1300 jılı fı­nı­kıyalıq álipbıde qabıldanǵan «o» árpi. Otız úś ǵasırdan beri múlde ózgermegen. Dıbıstı ǵana emes, tutas sóylemderdi beyneleytin ıeroglıfterdiń jóni bólek. «Ćjýnvenь daczıdyanь» qırıq tomdıq qıtay sózdiginde elý mıń túrli ıeroglıf tańba bar. Mısalı, murnıńız bitip, tınıs alýıńız qıındap tursa, onı kórsetetin bir ıeroglıftiń ózi otız altı tańbadan turadı! Qazaqstan Respýblıkası Prezı­dentiniń «Bolaśaqqa baǵdar: rýhanı jańǵırý» maqalası búkil túrki dúnıesiniń qızıǵýśılıǵın oyattı. Onda…

Read More

STÝDENTTER TÚRKIYADAN BILIMDERIN SHYŃDAP KELDI

  Búgin Jubanov ýnıversıtetiniń rektory, professor Baýyrjan Erdembekov halyqaralyq akademıyalyq utqyrlyq baǵdarlamasy ayasynda Túrkıya Respýblıkasynyń Sakarıya ýnıversıtetinde semestrlik bilim alyp kelgen 14 stýdentpen jáne «Máýlana» baǵdarlamasy boıynsha Túrkıya Respýblıkasyna oqýǵa jiberilip otyrǵan stýdenttermen kezdesti. SHaraǵa ýnıversıtettiń halyqaralyq yntymaqtastyq ortalyǵynyń dırektory Gúljan SHoqym, túrik tilin oqytý ortalyǵynyń oqytýshylary Rokhman Óksýz, Gokhan Gyul qatysty. «Bizdiń ýnıversıtetimizdiń halyqaralyq yntymaqtastyq ortalyǵy nátıjeli jumys jasap jatyr. Sizder túrik jerinde bilimderińizdi jan-jaqty jetildirip qana qoımaı, sonymen qatar jergilikti halyqtyń mádenıetimen jiti tanysý múmkindigine ıe boldyńyzdar. Endi sizderdiń mindetterińiz sol jınaǵan bilimderińiz ben tájirıbelerińizdi ýnıversıtet pen týǵan…

Read More

LATYN ÁLIPBIINIŃ JAŃA NUSQASY BEKITILDI

  QR Prezıdenti N.Á. Nazarbaevtyń 2018 jylǵy 19 aqpandaǵy № 637 Jarlyǵy boıynsha «Qazaq tili álipbıin kırıllıcadan latyn grafıkasyna kóshirý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2017 jylǵy 26 qazandaǵy №569 Jarlyǵyna ózgeris engizildi. Osyǵan baılanysty Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik memlekettik ýnıversıtetiniń «Teorıyalyq jáne qoldanbaly til bilimi» kafedrasynyń docenti, fılologıya ǵylymdarynyń kandıdaty Nurbol Sadýaqas óz pikirin bylaısha bildirdi. «Álipbıdiń bul nusqasynda da burynǵysynsha 32 árip alynǵan. Onyń ishinde qazaq tili dybys júıesindegi 28 fonema (9 daýysty, 19 daýyssyz) jáne kirme sózderdegi 6 fonema (ı, v, f, h, h, ch), jáne bir árippen…

Read More

YSTAMBULDYQ ǴALYM ATAKAN KÝRT –TIL JANASHYRY

  Túrkıyalyq ǵalym, kompyuterlik-ınjenerıya sheberi, Ystambul ýnıversıtetiniń professory Atakan Kýrt Jubanov ýnıversıtetiniń Halyqaralyq yntymaqtastyq ortalyǵynyń shaqyrýymen 4 kúndik is saparmen kelgen bolatyn. Basty maqsat – bıyl ashylǵan «Qazirgi túrki tilderiniń tildik úderisin zertteý» zerthanasynda qarastyrylyp jatqan latyn álipbıine kóshý máselesine baılanysty ǵalymmen tájirıbe almasý, osy baǵytta birgelikte jumys jasaý. Jumys kestesiniń tyǵyzdyǵyna qaramastan Atakan Kýrt jýrnalıst Gúlnara Qarashanyń suraqtaryna da jaýap berdi. –Aldymen Sizge qosh kórdik deıik, Atakan Kýrt myrza. Qazaq eline qyzyǵýshylyǵyńyz qashan bastalyp edi? –Osyǵan deıin túrkimen tilin zerttegen edim. Sonyń barysynda basqa da túrki tildes halyqtardyń tilderine…

Read More

TÚRKIYA ǴALYMY REKTODYŃ QABYLDAÝYNDA BOLDY

  Búgin Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik memlekettik ýnıversıtetiniń rektory Túrkıya Respýblıkasynyń Stambul ýnıversıtetiniń kompyuterlik ınjenerıya fakýltetiniń professory Atakan Kýrtty qabyldady. Qabyldaýda ýnıversıtettiń birinshi prorektory Q.SHúńkeev, «Cıfrlyq tehnologıyalar» ortalyǵynyń dırektory T.T.Júnisqalıev, Konfýcıı ınstıtýtynyń Qazaqstan tarapynan dırektory G.T.SHoqym, rektordyń kómekshisi B.Isbek, «Informatıka jáne aqparattyq tehnologıyalar» kafedrasynyń meńgerýshisi S.M.Sarsımbaeva qatysty. Qabyldaý barysynda sóz alǵan ýnıversıtet rektory, professor Erdembekov Baýyrjan Amankeldiuly qonaqty jyly qarsy alyp, Aqtóbe qalasy jáne jalpy Batys óńiri týraly tanystyryp ótti. «Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynda aıtyp ótkendeı «Cıfrly Qazaqstanǵa» kóshý úshin IT tehnologıyany damytý qajet. Sol sebepti…

Read More

LATINŚA MÁTİNDİ JÚRDEK JAZA ALADI

Jańa álipbı Bııl qazanda Elbası Nursultan Nazarbaevtıń Jarlıǵımen bekitilgen latın álipbıiniń quramında 32 árip berilgen. Bul álipbıde Ahmet Baytursınulı anıqtap, júyege túsirip bergen qazaq tiliniń 28 dıbısı tolıq qamtılǵan. Kirme dıbıstarǵa da tańba berilgen: [f]-f; [h],[h]-h — eki dıbısqa bir tańba, [v]-v, [ć]-sʼ. Bul tańbalardıń kirme dıbıstarǵa arnayı berilýi qazirgi qazaq tilinde osı dıbıstarmen keletin sózderdiń ornıqqanına baylanıstı dep oylaymın. Toǵız árip dáyekśemen jazıladı: [á] – aʼ, [ó] – oʼ, [ǵ] – gʼ, [ı], [y] – iʼ, [ń], [ng] – nʼ, [ś] – sʼ, [ć] – cʼ, [ú] – uʼ,[ý]…

Read More